Meta’nın yeni ticari şartları: siteni AI eğitimi için tarayabilir
Meta, 30 Ekim 2026’da yürürlüğe girecek güncel Commercial Terms metnine, ürünlerini ticari amaçla kullanan her işletmenin sitesini taramasına ve bu içeriği kendi ürünlerini eğitmek için kullanmasına izin veren bir madde ekledi. Onay pasif: O tarihten sonra Facebook Sayfanı, reklam hesabını ya da Meta Business Suite’i kullanmaya devam edersen şartları kabul etmiş sayılıyorsun. Meta ise değişikliğin haber sitelerini kazımakla değil, ürün verisiyle ilgili olduğunu söylüyor.
Ne oldu?
- PPC Land‘in aktardığına göre Bölüm 1’deki yeni paragraf, Meta’ya ve onun adına hareket edenlere scraper, bot ve crawler kullanma, test hesapları (test credentials) oluşturma ve işletmenin ürün ya da hizmetleriyle ilişkili alan adlarını düzenli olarak yeniden tarama yetkisi veriyor. İçeriğin kullanım amaçları arasında Meta ürünlerinin eğitimi de açıkça sayılıyor.
- Değişikliği ilk olarak 15 Ekim’de Nieman Lab duyurdu ve metni üç hukukçuya inceletti. Avukat Matt Topic, mahkemenin bunu uygulayıp uygulamayacağı belirsiz olsa da “yayıncıların bunun uygulanabilir olduğunu varsayması gerektiğini” söyledi.
- Meta sözcüsü Andy Stone, X’te haberlerin yanlış olduğunu, güncellemenin üçüncü taraf sitelerdeki satılık ürünlerle ilgili doğru bilgi çekmek için yapıldığını ve robots.txt ile kontrolün sürdüğünü yazdı.
- Search Engine Journal‘ın hatırlattığı gibi, Meta’nın reklam şartları zaten reklamverenlerin sitelerini eğitim dahil amaçlarla taramaya izin veriyordu. Yeni olan kapsam: Artık reklam vermeyen işletmeler de bu iznin içinde.
Neden önemli?
Burada konuşulan bir crawler politikası değil, bir sözleşme. Meta’nın açıklamaları niyeti anlatıyor; maddenin kendisi ise ürün sayfalarıyla sınırlı değil ve ne Commercial Terms ne de güncel reklam şartları robots.txt’den bahsediyor. Nieman Lab’in görüştüğü hukukçulara göre bu, Meta’ya sözleşmenin diğer engelleme sinyallerinin önüne geçtiğini savunma alanı açıyor. Meta böyle yapmayacağını söylüyor, ama metinde bunun bir güvencesi yok.
SEO tarafında teknik katman da en az hukuki kısım kadar önemli. SEJ’in özetlediği Meta dokümantasyonuna göre Meta-ExternalAgent hem foundation model eğitimi hem de indeksleme için tek bir robots.txt token’ı kullanıyor; yani birine izin verip diğerini reddedemiyorsun. Meta-WebIndexer ise Meta AI yanıtlarındaki arama ve kaynak gösterimini besliyor; olası görünürlük kazancı burada. Meta-ExternalFetcher ve FacebookExternalHit ise bazı durumlarda (kullanıcı isteği, güvenlik kontrolü) robots.txt’yi atlayabiliyor.
Türkiye’de pek çok haber sitesi ve e-ticaret markası trafiğinin ve satışının önemli kısmını Meta üzerinden yönetiyor; bu yüzden “Meta’yı bırakırım” seçeneği çoğu ekip için gerçekçi değil. Katalog feed’i zaten gönderen e-ticaret siteleri için pratik etki sınırlı kalabilir, ancak 28 Ekim’de reklamlarda uygulama içi ürün görüntüleme açılacağı için Meta’nın ürün sayfalarını daha aktif okumasını bekle. Avrupa’da ise European Publishers Council’ın konuyla ilgili Avrupa Komisyonu’na yazdığı bildiriliyor.
Ne yapmalısın?
- robots.txt’yi Meta user agent’larına göre gözden geçir. Meta-ExternalAgent (eğitim + indeksleme) ve Meta-WebIndexer (Meta AI kaynak gösterimi) için ayrı karar ver. İlkini engelleyip ikincisine izin vermek makul bir orta yol.
- Mevcut durumu kayıt altına al. 30 Ekim’den önce robots.txt’nin ve varsa AI kullanım beyanlarının tarihli kopyalarını sakla.
- Log analizini başlat. Meta crawler trafiğini şimdiden ölç, 30 Ekim sonrası hacim veya davranış değişiyor mu izle.
- Üyelik ve paywall sistemlerini takip et. Madde açıkça test hesaplarına izin verdiği için olağandışı otomatik kayıtlara dikkat et.
- Maruziyetini çıkar. Markana veya müşterilerine bağlı tüm Sayfa, reklam hesabı, katalog ve Business Suite varlıklarını listele; hepsi ticari kullanım sayılıyor.
- Hukuk ekibini dahil et ve Meta’nın yürürlük tarihinden önce metni daraltıp daraltmayacağını takip et.